“The aim of any political association is the preservation of the natural and inalienable human rights. These rights are freedom, property, security and resistance to oppression” (Art.2 Declaration of the Rights of Man and the Citizen of 1789).
Given that ISHEMA Party was founded in the spirit of the aforementioned article, the media and associations of ill-intentioned propaganda which, for lack of information, bad faith or partisanship, tend to portray our party as an extremist movement, will no longer be able to resist in front of the verdict of evidence.
Because, “Together to Modernize Rwanda” is the only project we have and will soon propose to the Rwandan people, who, we have every confidence, will, at the appropriate time, appreciate its short, medium and long term benefits; namely a sustainable peace and a justly shared economic development.
For these reasons, we hereby declare and inform the Rwandan people and the international community of the following:
We warmly welcome and appreciate the historic declaration of this Sunday, December 11, 2016, made by the President of the Republic of Rwanda, Paul KAGAME, publicly and bluntly disowning the state agencies that took the decision to illegally block at Jomo Kenyatta International Airport in Nairobi on November 23, 2016, the Leader of ISHEMA Party, Mr. Father Thomas NAHIMANA and his team, thus depriving them of their right to return to their motherland with the clear purpose of exercising their civil and political rights.
We are happy with this very “first sign of openness and appeasement” conceded by the President of the Republic to the Rwandan democratic opposition, which must quickly mobilize in a responsible and constructive way to benefit from the unavoidable and imminent evolution of the democratic process.
We reaffirm our firm intention to return to Rwanda to undertake the necessary steps and fulfill the legal requirements for the registration of our party, ISHEMA, in order to participate in the presidential election of August 4, 2017 and the parliamentary elections of 2018. We are delighted to announce that, this time, we will land in Kigali, on Monday, January 23, 2017.
We express our gratitude to all BATARIPFANA and to all sympathizers of ISHEMA Party, both new and long-time, who have unreservedly supported us during the difficult times. We also invite them to promptly make their contribution so that our nonviolent engagement can irreversibly inspire the Rwandan people in building a more united and reconciled nation.
To the International Community, we call for close follow-up and provision of all necessary assistance for the speedy release of all political prisoners, for a constructive and peaceful debate and for the organization of credible elections.
Long live the Republic
Long live the united and reconciled people of Rwanda.
ICYO TWE TUGAMIJE NI « UKUNGA ABENEGIHUGU NGO DUFATANYE KWIYUBAKIRA U RWANDA MODERNE »
« Intego y’ishyirahamwe iryo ari ryo ryose rikora politiki ni ukubungabunga uburenganzira ndakorwaho umuntu wese avukana. Ubwo burenganzira ni ukwishyira ukizana, kugira umutungo utavogerwa, kubaho ufite umutima mu gitereko n’ubwo kurwanya akarengane »(Ingingo ya 2 y’itangazo ry’amahame y’ibanze y’uburenganzira bwa muntu n’ubw’abenegihugu ryo mu w’1789).
Kubera ko Ishyaka ISHEMA ryubatswe hashingiwe ku ihame rikubiye mu ngingo yibukijwe haruguru, nibimenyekane neza ko ba nyir’ibitangazamakuru n’amashyirahamwe akunze guha rugari icengezamatwara risenya, bikaba bigaragara ko muri iki gihe bashishikajwe cyane no guharabika Ishyaka ryacu mu kuryambika nkana isura y’ubuhezanguni, baba babiterwa no kutamenya, kugambirira ikibi cyangwa uburwanashyaka bw’agakabyo, ntibazatinda kubona ko badashobora kurwanya ukuri ngo bagutsinde.
Koko rero« KUNGA ABENEGIHUGU NGO DUFATANYE KWIYUBAKIRA U RWANDA MODERNE » ni wo mushinga wonyine dushoreye kandi twiteguye kuzamurikira imbaga y’abanyarwanda bityo tukaba twizeye ko, mu gihe gikwiye, rubanda itazabura kwishimira inyungu nyakuri izawusaruraho mu gihe cya vuba, ikiringaniye n’ikirekire, ni ukuvuga amahoro arambye n’iterambere risangiwe na bose.
Twakiranye ubwuzu n’icyubahiro ijambo ritazibagirana ryavuzwe na Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, ku cyumweru gishize tariki ya 11 Ukuboza 2016, anenga, mu ruhame kandi nta guca ku ruhande, inzego za leta zafashe icyemezo cyo gukumirira umuyobozi w’Ishyaka ISHEMA, Bwana Padiri Thomas NAHIMANA, n’ikipe ye bagahezwa ku kibuga cy’indege cya Jomo Kenyatta i Nairobi, ku itariki ya 23 Ugushyingo 2016, bityo, mu buryo butemewe n’amategeko, bamburwa uburenganzira bwabo bwo gutaha mu rwababyaye no kugira uruhare mu bikorwa mboneragihugu n’ibya politiki.
Dushyigikiye kandi dushimye iyo ntambwe y’ingirakamaro itewe na Perezida wa Repubulika nk’«ikimenyetso cy’ubushake bwo gufungura urubuga rwa politiki no gutanga ihumure »kigenewe abanyapolitiki ba Opozisiyo iharanira demokarasi, bityo nabo bakaba bakwiye kugiheraho bakisuganya bwangu, kugirango uruhare rwabo rugamije kubaka ruzagaragare mu mahinduka yegereje aganisha u Rwanda ku butegetsi bugendera koko ku mahame ya demokarasi.
3.Turashimangira ubushake dufite bwo kuva mu buhungiro tugataha mu Rwatubyaye kugirango bidufashe kuzuza ibisabwa n’amategeko, twandikishe Ishyaka ryacu ISHEMA ry’u Rwanda bityo tuzashobore kugira uruhare mu matora y’umukuru w’igihugu ateganyijwe ku itariki ya 4 Kanama 2017 n’ay’Intumwazarubanda yo muri 2018. Tukaba rero twishimiye gutangaza ko ubu noneho twiteguye gusesekara ku kibuga cy’indege cy’i Kanombe ku wa mbere tariki ya 23 Mutarama 2017.
Tuboneyeho akanya ko gushimira byimazeyo ABATARIPFANA bose b’Ishyaka ISHEMA n’abandi ba « Bakunzi bacu », abashya n’abasanzwe, baduteye ingabo mu bitugu mu bihe bikomeye, tunabibutsa kandi ko ubu inkunga yabo ikenewe kurushaho kugirango iyi nzira y’amahoro twahisemo yemererwe n’Abanyarwanda benshi kandi ibasubize icyizere ko bifitemo ubushobozi bwo kwiyubakira igihugu cyunze ubumwe kandi kirangwa n’ubusabane bw’abagituye.
Turasaba Umuryango Mpuzamahanga kuba hafi y’Abanyarwanda no gutanga ubufasha bukenewe kugirango, mu buryo bwihuse, imfungwa za politiki zose zifungurwe, hubakwe umuco wo kujya impaka zubaka kandi zituje kandi hategurwe amatora adafifitse.
Paul Kagame, président du Rwanda lors d’une réunion du bureau politique du FPR à Kigali, le 11/12/2016. Photo (c) Igihe
Le Président rwandais, le Général Paul Kagame vient d’avouer que le refus d’entrée au Père Thomas Nahimana, était une erreur monumentale. Ce dont les Rwandais ne sont pas sûrs, c’est savoir si, c’est Kagame lui-même qui revient sur sa décision, ou si, ce sont ses proches collaborateurs qui s’étaient improvisés pour empêcher l’opposant de rentrer au pays pour faire enregistrer son parti, et préparer les présidentielles d’août 2017, afin de défier « l’homme fort » de Kigali.
Ci-dessous, l’analyse de Samuel Lyarahoze, (à laquelle nous avons eu accès grâce au forum Democracy and Human Rights), pourrait apporter une lueur sur certaines zones d’ombre (NDLR).
Qu’est-ce qui se cacherait derrière le demi-tour de Paul Kagame sur l’Ishema de Thomas Nahimana?
« Le pouvoir ne se donne jamais ! »
Je viens d’apprendre avec un grand intérêt que le serviteur zélé des anglo-saxons vient de faire un demi-tour spectaculaire sur la volonté affichée de Nahimana Thomas de rentrer dans son pays natal pour faire enregistrer son parti politique Ishema ry’u Rwanda et ainsi se présenter aux présidentielles de 2017.
Des interrogations fusent de partout surtout des médias sociaux sur les fondements, les motifs et les finalités de ce revirement du « tout puissant dieu », « frère jumeau » de Jésus Christ, Paul Kagame. Sur ce « métamorphose » de « l’omniscient, omnipotent et omniprésent » Paul Kagame, personne ne pourra me convaincre que ce n’est pas lui en personne qui, et par peur de l’inattendue rentrée de l’Ishema et son leader charismatique, a donné les injonctions à ses subordonnés, hypnotisés à l’aveuglement, de commettre le quasi-irréparable faute de refus au citoyen paisible, le Révérend Père Thomas Nahimana, de regagner son pays natal, le Rwanda.
Il importe alors de se demander le pourquoi de ce demi-tour soldatesque de l’« afandi » Paul Kagame. Primo, précisons les causes de l’interdiction d’entrer sur le sol rwandais imposée à Nahimana par Paul Kagame.
Sans remettre en cause la peur omniprésente et imminente de la crique oligarchique de Paul Kagame que l’occident a mis au cœur de l’Afrique pour mieux la faire saigner ; sa peur de voir enfin le Peuple rwandais oser, en la manière de Nahimana et son Ishema, la défier par une seconde révolution populaire comme celui de 1959 ne peut en aucun cas être écartée.
Mais, une autre raison plus pertinente, à notre humble avis, réside dans la dépendance décisionnelle totale de Paul Kagame vis-à-vis de ses mentors américains et britanniques. En effet, Paul Kagame ne peut prendre aucune décision violant gravement les droits humains fondamentaux sans leur avis signé conforme, qu’il ne sera pas internationalement et pénalement poursuivi et puni pour ces forfaits. En tout cas, s’il est devenu le tueur gage et en série depuis 1990 jusqu’ à maintenant, c’est qu’il était et reste toujours fortement soutenu dans tous ses crimes par les familles « clintonienne » et « blaire ». Le licenciement de Car Del Ponte du TPIR pour avoir osé tenter de chercher la vérité sur la cause essentielle du génocide rwandais et la mise sous scellé du « maping rapport » sur la RDC sont des preuves irréfutables de ce soutien indéfectible.
En d’autres termes, «la victoire apparente et temporaire d’Ishema » sur l’esclave de l’impérialisme anglo-saxon, Paul Kagame,trouve son fondement dans les bouleversements politiques inattendus qui, récemment, viennent d’intervenir dans ces états, US et UK, notamment le « Brexit » et l’élection de Donald Trump. Je peux parier que si Hillary Clinton avait été élue Présidente des Etats Unis, Paul Kagame aurait ouvert grandement la porte du Rwanda pour envoyer, le plus rapidement possible, le Révérend Père Nahimana dans la célèbre prison de 1930. Il ne l’a pas fait, à ce moment-là, dans l’attente de trouver un lobby qu’il l’ouvrira les portes de la Maison Blanche.
Le dernier motif qui justifierait le comportement de Kagame est l’espoir des services de son renseignement que Nahimana et son équipe ne rentreraient pas au Rwanda. En fait, et d’une part, comme l’Ambassadeur de Paul Kagame à Bruxelles et à l’UE, Mr Olivier Nduhungirihe l’a maintes fois avoué, tous les ambassades du Rwanda sis sur le sol européen avaient reçu l’ordre de ne pas délivrer le visa à Nahimana et son équipe. Le scénario joué, manque de passe part et de visa, sur Faustin Twagiramungu du RDI, avant l’élection de 2010, était quasi-attendu à Kigali. Comment pouvait Nahimana, lui aussi, prendre l’avion avec le passeport français sans visa ? Selon Kigali c’était impossible !
D’autre part, grâce au campagne extra-outrancier des media rwandais pro Kagame accusant Nahimana de tous les maux, et suite à ce qui est arrivé aux autres opposants politiques au régime sanguinaire de Paul Kagame, personne ne croyait, sincèrement, en la détermination de Nahimana et de son équipe d’oser entrer dans « le trou du vipère », main-vide, pour l’en déroger.
Ainsi et sur ce dernier point, beaucoup de rwandais pensent et affirment même que le redoutable DMI n’avait même pas « techniqué » de fausses accusations, comme il le fait pour les autres, contre Nahimana avant sa probable arrivée de le pays de l’« afandi », Paul Kagame.
Se poser des questions sur le revirement, le demi-tour à 180° de Paul Kagame en acceptant cette fois ci que Nahimana aille au Rwanda, a pour but de répondre ces questions :
1. Aurait Paul Kagame eu, cette fois, l’assurance de ces maîtres anglo-saxons que s’il tue ou met Nahimana Thomas en prison ils, comme à l’accoutumé, le couvriront ?
2. Serait-il la preuve d’affaiblissement de Paul Kagame après la défaite de ses supporteurs inconditionnels ? Est-il prêt à ouvrir l’espace politique et accepter la compétition ?
3. Aurait le DMI cette fois-ci déjà « techniqué » ou est-il en train de « techniquer » les fausses accusations contre Nahimana au cas où il maintient son programme de rentrer au Rwanda ?
Sur ce, il est de notre avis qu’après la résolution de l’EU sur l’affaire Victoire Ingabire et la chute libre des Clintons, « le plus grand criminel en fonction » sur l’échelle mondiale, Paul Kagame se trouve dans une situation d’aversion-aversion. D’une part, à l’absence des Clintons et Blaires la pression de certains États européens, hier soumis au dictat américain, se fait sentir sur ses épaules. De l’autre part, Paul Kagame sent aussi que la révolution populaire semblable à celui de 1959 approche : c’est la prédication que Thomas entendrait aller prêcher au Rwanda. On voit alors que de deux côtés, notre pauvre serviteur de l’oncle Sam, Paul Kagame voit sa mort très proche. Que va-t-il faire alors ?
Je reste convaincu que Paul Kagame n’ouvrira jamais l’espace politique. Si Nahimana rentre au Rwanda, il sera certainement emprisonné sauf s’il abandonne sa ligne politique et accepte de jouer, comme les autres partis politiques, dits d’opposions, rwandais un simple rôle de figurant. Ainsi, pour ses propres intérêts, Paul Kagame est prêt à sacrifier, une nouvelle fois, le Peuple rwandais comme il l’a fait en 1994 en sacrifiant les Tutsis de l’intérieur.
Entendons-nous bien : une telle conclusion ne signifie nullement la mise en cause de la voie non violente suivie par le parti Ishema de secouer le régime « kagamien ». Si Kagame le tue ou le met en prison, c’est le prix de la liberté. « Les libertés publiques ne se donnent jamais, elles s’arrachent », souvent par versement de son sang. Le pouvoir ne se donne jamais !!!
D’ailleurs je soutiens les sanctions économiques, que certains Etats démocratiques européens risquent d’infliger au Peuple rwandais, sanctions de nature à faire fléchir Paul Kagame au lieu de la guerre qui détruit tout, humain et matériel. Ma préoccupation ici est celui de savoir ce que nous, les autres politiciens, ferons après cette n me violation fragrante de l’un des droits fondamentaux de la personne humaine. Allons-nous alors prendre les armes ?
Byamaze kugaragarira bose ko leta y’u Rwanda ikomeje kubangamira nkana demokarasi no kwambura abanyarwanda uburenganzira bwabo bwo kwinjira no gusohoka mu gihugu mu mudendezo n’ubwo kugira ibitekerezo no kubitangariza rubanda ntakwishisha.
Dushingiye ku kuba ku itariki ya 23 Ugushyingo 2016 Padiri NAHIMANA Thomas, umunyamabanga mukuru w’Ishyaka ISHEMA, akaba n’umukandida waryo mu matora y’umukuru w’igihugu ya 2017, n’ikipe yari ayoboye barimwe na guverinoma y’u Rwanda uburenganzira bwo gusubira mu rwababyaye, ubwo bari bageze ku kibuga cy’indege cy’i Nairobi bakabuzwa kurira indenge ya kompanyi ya Kenya Airways yagombaga kubageza i Kigali,
Iyo nama izaba kuri iki cyumweru tariki ya 4 Ukuboza 2016 i Buruseli mu Bubiligi, Rue des Ailes no60, 1030 Schaerbeek, guhera 13h30 kugeza 16h00 (ntabwo ari kure ya Place Communale-Collignon. Ku bakoresha uburyo bwa transport en commun bashobora kuhagera bateze Tram 92, bakaviramo ahitwa EENENS; ugereranyije ni nko ku bilometero 2 uvuye kuri Metro Botanique).
Abazitabira iyo nama bazahabwa umwanya wo kubaza Padiri NAHIMANA Thomas ibibazo kuri gahunda ye yo kujya gukorera politiki mu Rwanda banahabwe umwanya wo gutanga inkunga yabo y’amikoro, buri wese uko ashoboye, hagamijwe kubaka inzira yo kwisubiza uburenganzira twambuwe n’ingoma ya Kagame, dore hashize igihe kirekire.
Padiri NAHIMANA Thomas ntatezuka ku cyemezo cye cyo gutaha mu Rwanda agamije kuziyamamaza mu matora y’umukuru w’igihugu ya 2017. Ni yo mpamvu komite y’abiyemeje kumutera ingabo mu bitugu ikomeje gukora ubukangurambaga kugirango haboneke amikoro yo kumufasha kugera kuri iyi intego.
« Demokarasi ntigira igiciro igira ikiguzi ».
Tubaye tubashimiye kutazahabura kwanyu,
Uhagarariye komite yo gushyigikira Padiri NAHIMANA Thomas
Nyuma y’ibyabereye i Nayirobi , aho Leta y’u Rwanda yasohoye ABATARIPFANA mu ndege ikatubuza kwinjira mu gihugu cyacu ngo tujye kwandikisha ishyaka ISHEMA no kwiyamamaza mu matora yegereje, ubu twatangiye ingendo zo kuganira n’abanyarwanda b’inzego zinyuranye kugira ngo dupange « gahunda yihutirwa kandi idasanzwe » yo guharanira uburenganzira bwa buri munyarwanda ku gihugu cye.
Ejo kuwa kabiri taliki ya 29/11/2016 twasuye abo mu mujyi wa Bruxelles . Twari dufite ibikorwa bine kuri gahunda :
1.Twabanje gusuhuza impirimbanyi z’uburenganzira bwa kiremwamuntu zari kuri SIT-IN imbere ya Ambasade y’u Rwanda i Buruseli. Twamaranye nk’isaha imwe . Batwakiriye neza , tuganira ku gikorwa cyiza bamaze imyaka irindwi yose bakora cyo gushinga ihema imbere y’Ambasade yacu y’i Buruseli , bamagana ihohoterwa rikabije Leta ikorera abaturage banyuranye. Ku mahema agize iyo SIT-IN handitse mu nyuguti zigaragara ngo « Au Rwanda le Droit est mort».
None se koko wa mugani, Leta ya FPR igeze aho isohora abantu mu ndege, igakuraho uburenganzira bwacu nk’abenegihugu bwo gutaha iwacu , murumva koko itaribagiwe burundu icyo « Le Droit » aricyo ?
2.Nyuma yo gusezera ku bari kuri SIT-IN byabaye ngombwa ko njya gusuhuza Ambasaderi Nduhungirehe, ngamije kumushyikiriza ubutumwa bwanditse twise « Declaration de Nairobi : Nous ne voulons pas la guerre, nous préférons rassembler pour moderniser le Rwanda ». Ariko iyo ngira amahirwe yo kumubona nifuzaga no kumubwiza « inani na rimwe » ko tugaya byimazeyo uko Leta ahagarariye yitwaye « mu kibazo cya Nayirobi ». Icyakora hari ikintu cyantangaje : ninjiye mu gipangu cya Ambasade nitwaje urupapuro gusa mu ntoki, nifitiye umutuzo mu mutima no ku mubiri. Ariko uko abagabo bari bahari babyitwayemo byanyeretse ko igihugu cyacu kigifite ibibazo bikomeye. Abagabo bankubise amaso barihinda, bahindura isura, babura aho bakwirwa, icyuya kirabarenga, birukira gufunga inzungi za Ambasade ngo ntabona uko ninjira ! Ubwo kandi nibwo batangiye kutubwira amagambo mabi, ngo ntaburenganzira dufite bwo kugeza ikirenge muri « Rwanda House » ! Tukitwa Abanyarwanda ariko ngo nta burenganzira bwo gukandagiza ikirenge iwacu! Byatumye mbwira abo basore batwukaga inabi , ari nako bagaragaza imijinya y’akataraboneka nti : ese aho mu Rwanda haracyaba IMFURA cyangwa zisigaye muri bitabo by’amateka gusa !
Twahise tuhava kuri Ambasade, twikomereza urugendo. Muri make kuri Ambasade twahamaze nk’iminota itageze kuri itatu. Ariko ubwoba nabonye mu maso y’abo bagabo bwanteye kwibaza, kubabara mu mutima no kubagirira impuhwe ! Abanyarwanda bazabaho bashyize umutima mu gitereko ryari koko ? Icyerekana ko abo bagabo (nyamara ngo ni abasilikari !) bari bafite ubwoba ni uko twapfuye kuhatirimura ikirenge, polisi y’ababiligi ihuruzwa by’igitaraganya ngo « Padiri Thomas agabye igitero muri Ambasade » !
Erega bararushywa n’ubusa, « ndi umunyarwanda », « turi abanyarwanda »! Nta leta n’imwe yo ku isi ishobora kubinyambura, kubitwambura ! Utubuza « kujya iwacu » niwe ufite icyaha kitazabura kugira ingaruka ku mateka y’igihugu cyacu. Kereka ako karengane gakosowe mu maguru mashya, abana bose b’u Rwanda bakiyumvamo ko bose bafite « amahirwe angana » ku gihugu cyabo. Politiki y’ivangurabanyarwanda icyuye igihe, ikwiye gusimburwa na politiki yo « Kunga abenegihugu kugira ngo dufatanye kwiyubakira u Rwanda moderne »! Mbabariye abatabona ko ibintu birimo guhinduka mu buryo bwihuse cyane kuko bashobora kuzasigara ku ruhu nk’ikirondwe….!
3.Nyuma yo gusura Ambasade, twagiye gutanga « Memo » yacu muri za Ambasade zinyuranye z’ibihugu by’amahanga bifite inyungu mu Rwanda no mu Muryango wunze ubumwe w’ibihugu by’Ubulayi (Union Européenne). Aho hose batwakiriye neza cyane…..aho tutakirwa ni iwacu gusa ! Biteye agahinda.
4.Nyuma y’ibyo twagiye ahantu hitwa mu GISAZA tuhahurira n’Abanyarwanda benshi bifuzaga ko tuganira . Nibwo bwambere naganiriye n’abanyarwanda banyuranye, numva agashyuhe keza kanzamutse mu mutima, niyumvamo ishema ridasanzwe ryo kuba mvuka muri abo bantu bafite umutima wa kimuntu, bifuriza u Rwanda amahoro n’iterambere rirambye kandi risangiwe. Ni ubwambere nicaranye n’abanyarwanda batuje, bavuga badakebaguzwa, bakampa icyizere ko hariho « ABAREVOLISIYONERI » nyakuri bifuza ko mu Rwanda habaho impinduka nziza, yubaka, ifasha rubanda kubaho bafite ishema ryo kwitwa abanyarwanda.
Muri icyo gitaramo cyabereye aho ku GISAZA hatanzwe ibitekerezo byinshi byiza. Muri byo , abanyarwanda twari kumwe baduhaye misiyo itoroshye yo « kugarura ku meza y’ibiganiro » umushinga wo guhamagaza « Inama RUKOKOMA ya opozisiyo nyarwanda yose ».
Mu by’ukuri icyo gitekerezo si gishya, cyagizwe n’abantu banyuranye ndetse amashyaka hafi ya yose yagize uko akigerageza. Natwe mu Ishema icyo gitekerezo twarakigize ndetse tugikoramo umushinga turawandika, tubara n’ikiguzi cy’ibyakenerwa. Muri uwo mushinga iyo nama twari twarayihaye akazina ka « LES ETATS GENERAUX DE L’OPPOSITION RWANDAISE » .
Ikigamijwe ni ugutegura no guhamagaza inama ihuza amashyaka yose ya opozisiyo, ari mu gihugu n’ari hanze y’u Rwanda, abahagarariye sosiyete sivile, abahagarariye impunzi z’Abanyarwanda, abanyamakuru, abahagarariye amadini….iyo nama yabera mu mujyi wa Paris ho mu Bufaransa.
Gusa rero kugira ngo iyo nama ishobore kubaho kandi igire icyo igeraho bisaba ubushobozi Abataripfana bonyine batibitseho bwo kugurira amatiki y’indege abatumirwa bose, kubarihira aho bacumbika no kubatunga, kuriha icyumba cy’inama….. Iyo nama yahuza abantu nibura 150 kandi ikamara iminsi itanu(5). Iyo nama yatumirwamo abahagarariye ibihugu bifite inyungu mu Rwanda kandi na Leta y’u Rwanda ntiyahezwa, ahubwo yahabwa ijambo. Muri iyo nama havugwa ibibazo byose by’ingenzi bibangamiye ubumwe bw’abanyarwanda, hakerekanwa uko abanyarwanda bafatanya kubaka ibisubizo bikwiye….Iyo nama iramutse ibayeho yazahura u Rwanda mu buryo bwinshi. Turashishoza tugasanga nta muntu n’umwe wabona ko iyi nama ari igihombo keretse umwanzi w’Abanyarwanda wenyine.
Igikenewe muri iki gihe ni uko haboneka « Abaterankunga » b’iki gitekerezo bityo kigashobora gushyirwa mu bikorwa bidatinze. Niba wumva mu mutima wawe ko wifitemo ubushobozi bwo kugira icyo ubikoraho, wizarira, bitumenyeshe.
Umwanzuro
Igihe kirageze ngo poliki y’iterabwoba yahawe intebe mu Rwanda ihabwe akato bidasubirwaho . Leta y’u Rwanda niyugurure amarembo, abana bose b’u Rwanda biyumvemo ko bahabwe amahirwe angana. Amahoro azasakara i Rwanda.
« Imizi y’amacakubiri ni ukutagira ubwigenge… »(Kizito Mihigo)
NOVEMBER 23rd 2016 IS THE DATE TO LAND IN RWANDA TO CLAIM THE POLITICAL SPACE
1. On 28th of January 2013, twelve (12) young rwandan activists and scholars met in Paris, France; and launched ISHEMA Political Party as an organization in opposition to the ruling party, the Rwandese Patriotic Front (RPF-Inkotanyi).
2. The vision set by the founders is “Promoting Democracy in Rwanda through the values of Truth, Intrepidness and Social justice”.
3. From the beginning, ISHEMA Party proposes the peaceful ways based on the DIALOGUE and consensus upon the constructive initiatives to be implemented in a manner evenly beneficial to all the citizens.
4. The first congress of ISHEMA Party held in Paris, France in January 2014 nominated Reverend Father Thomas NAHIMANA as the flag-bearer for the party in the upcoming presidential elections of 2017. The same resolution was confirmed by the extraordinary congress held in Le Havre, France, in 2015, which additionally, concluded on the list of the members to accompany the presidential candidate in Rwanda for the party registration and campaign procedures.
5. The Second Congress held in Brussels in January 2016 determined the steps to be taken before going to Rwanda for registration and participation in elections. The major step was to finalize our Manifesto entitled “TOGETHER TO MODERNIZE RWANDA”.
Having made all the necessary steps, we hereby declare to all the media houses, the Rwanda’s leaders, all Rwandans and all friends of Rwanda, the following:
I. Our resolution to go to Rwanda to exercise our political right remains unshakable. It also requires the support from all peace-lovers and political players.
II. Reverend Father Thomas NAHIMANA alongside with his team will land in Rwanda on Wednesday, November 23rd, 2016.
III. We highly appreciate all Rwandans and international organizations for their continuous support.
IV. Everybody is invited to a press conference for the international media scheduled in Brussels before our departure. The details about the conference and the departure airport shall be communicated very soon to facilitate those who wish to see us off.
May God protect all the Rwandans who are ready to warmly welcome our Team.
Long live Citizens proud to struggle for the equality of all Rwandan children.
Ishyaka Ishema ry’ u Rwanda rikomeje imyiteguro yo kujya gukorera politiki mu Rwanda . Mu gihe hasigaye iminsi ikababakaba 40 gusa Itsinda rya mbere riyobowe na Padiri Thomas NAHIMANA rigasesekara mu Rwatubyaye, Abataripfana bose barakataje mu kwegera no gusobanurira Abanyarwanda bakunda igihugu cyabo ko inkunga yabo ikenewe kandi bwangu.
1.Nkwandikiye iyi baruwa kuko ndashidikanya ko ubona kandi wumva neza ibibazo bikomeye bikomeje gusenya igihugu cyacu bikaba ahanini bikomoka ku mikorere mibi y’ubutegetsi bwa FPR-Inkotanyi bwubakiye ku kinyoma, iterabwoba n’ukwikubira ibyiza byose by’igihugu hashingiwe ku irondakoko n’irondankomoko.
2.Kwemera ko abenegihugu twese tudakwiye gukomeza kwibera indorerezi ahubwo tugomba kugira icyo dukora ngo dufashe igihugu cyacu kubona inzira yo kwikura muri biriya bibazo, nicyo cyanteye guhaguruka nifatanya na bagenzi banjye tubyumva kimwe maze taliki ya 28 Mutarama(1) 2013 duhurira i Paris ho mu Bufaransa dushinga Ishyaka ISHEMA ry’u Rwanda .
3.Muri iyi myaka itatu ishize twarihuguye bihagije, twakoze inama nyinshi, twakoze ingendo mu bihugu binyuranye, twasesenguye amateka y’igihugu cyacu, twashyize ahabona ibitekerezo byacu, twagerageje kwifatanya n’abandi banyapolitiki tureba mu cyerekezo kimwe. Ikiruta byose ariko twateguye umushinga witwa « Kunga Abenegihugu kugira ngo dufatanye kwiyubakira u Rwanda moderne » (Together to modernize Rwanda) ugaragaza u Rwanda rubereye bose twifuza kuraga abadukomokaho.
4.Ubu rero igihe kirageze ngo duhaguruke tuve mu mahanga, dusange Abanyarwanda bari mu gihugu, dufatanye n’urubyiruko kubaka imishinga ishyigikira amizero mashya y’ejo hazaza.
5.Ibibazo bya politiki bikomeye cyane biri mu Rwanda muri iki gihe ntitubiyobewe. Ariko kandi tuzi neza ko ibyo bibazo bitazakemuka hatabonetse bamwe mu benegihugu bemera kwitanga. Aha ntuye mu gihugu cya CANADA, mfite urugo, mfite umugabo, mfite n’abana babiri bakiri bato. Baracyankeneye. Ariko nanone mu Rwanda hari abavandimwe bacu, hari imiryango, hari abaturage bakabaka miliyoni 12 nabo bakeneye « Abalideri » babafasha kwisuganya kugira ngo buhindure ibintu, bubake ubuyobozi bwiza binyuze mu nzira y’amahoro ishingiye ku bwitonzi n’ubushishozi.
6.Hasigaye amezi atagera kuri abiri tukaba dusesekaye mu Rwanda. Ntabwo nzagenda njyenyine. Mu Ikipe ya mbere tuzaba turi« Abataripfana batagendera kuri baranyica »bagera kuri batandatu (6), barangajwe imbere na Padiri Thomas NAHIMANA, Umukandida wacu ku mwanya wa Perezida wa Repubulika. Hari abandi bazaza nyuma. Mu gihugu tuzahasanga kandi n’abandi basore n’inkumi b’intwari cyane badutegereje tuzafatanya.
7.N’ubwo ariko dufite ubushake buhambaye n’ukwiyemeza kutajegajega tuzi neza ko ibikenewe ari byinshi kandi bisaba amafaranga atari make:
Politiki ya « Mutuwele yo kwivuza » cyari igitekerezo cyiza. Ariko cyaje guhinduka icyanzu cyo gusahura rubanda no kubabeshya ngo baravurwa kandi mu by’ukuri batavurwa. Ntibikiri ibanga amafaranga yose batanze nka « Cotisation ya mutuelle »yaranyerejwe . Leta ubwayo yabyemeye mu kwirukana nabi Ministri w’ubuzima Agnes BINANGWAHO ndetse na ba Meya benshi baherutse kwirukanwa bashinjwa kunyereza amafaranga ya Mituweli. Hagati aho abari bayatanze bahitanywe n’icyorezo cya Malariya ku bwinshi, ababyeyi batagira ingano bo bagafungirwa mu bitaro babuze ubwishyu !
(4) Abana bashobora kwiga nta nkomyi ? 3/10
Raporo zinyuranye zikozwe n’inzego z’ubuyobozi bukuru bw’igihugu (Inteko Ishingamategeko …) zakomeje kwemeza ko uburezi buhabwa abana ba rubanda guhera mu mwaka w’1994, mu mashuri abanza, ayisumbuye na kaminuza, nta REME bufite.
Ku ruhande rumwe, igitekerezo cyo gushuka abaturage ko abana bose baziga bagatunga dipolome ariko zitagize icyo zibamariye kiragayitse cyane kandi kizagira ingaruka zikomeye kuri ejo hazaza h’igihugu.
Ku rundi ruhande, bigaragara ko abana b’abategetsi aribo batangwaho umutungo w’igihugu kugira ngo bige mu mashuri y’akataraboneka yo muri Kigali , ndetse bigasozwa no kubohereza mu Bulayi na America . Uku kwikubira ibyiza by’igihugu kurakabije kandi kugomba guhagarara.
Nanone kandi hari ivangura rikaze rikomeje kugaragarira mu gukoresha umutungo w’igihugu hagafashwa abana bamwe barihirwa amashuri , abandi ndetse b’abahanga bakabura ubufasha. Ninde utabona ko iri vangura rishingiye ku irondakoko niridakosorwa amaherezo rizadusenyera igihugu bikomeye !
Uku gusumbanya abana b’igihugu bisa n’ibyimitse politiki ya « apartheid » hagati y’abana b’u Rwanda, FPR yarishyizeho igamije kwimika ubusumbane bukomeye mu gihe kizaza. Ninde wabishima uretse uwanzi w’igihugu ?
(5)Abaturage bafite amazi meza ? 0.5/10
Abaturage badafite amazi meza nta buzima buzira umuze bashobora kugira. Bagira umwanda, bakazongwa n’indwara z’ibyorezo zinyuranye. Ihere amaso iyi videwo ikurikira urebe uko iki kibazo cyazahaje abaturage kandi Leta ya Kagame ikaba idashaka kugikemura!
Yewe ngo n’ahubatswe amariba ya kijyambere , abaturage babanje gutanga imisanzu, nta mazi yigeze ageramo ! Ngiyo rero politiki y’igipindi ye !
(6) Abaturage bafite amashanyarazi mu ngo zabo ? 2.5/10
Reka twibutse ko amashyanyarazi afite uruhare rukomeye mu iterambere ry’igihugu n’abaturage bacyo .
(7) Abaturage bambara ku buryo buboneye ? 2/10
Politiki yo guca « Caguwa » mu Rwanda yagaragaje ko Leta ya Kagame ihora ifata ibyemezo bibangamiye cyane inyungu za rubanda . Bizwi ko U Rwanda rudafite inganda zakora imyenda mishya ihagije. Ikindi kandi abaturage bose ntibaragira ubushobozi bwo kugura imyenda mishya gusa. Iki cyemezo cyo guca caguwa cyagaragaye nko kwishongora bikabije kandi bitarimo ubwenge. Yewe n’ibihugu by’i Bulayi byakataje mu majyambere biracyacuruza imyenda ya caguwa !
Aha urubyiruko rurannyega icyemezo cya Leta cyo guca caguwa.
Aho Leta ya Nyakubahwa Paul Kagame ntiyibwira ko u Rwanda rutuwe n’abaministri n’abaherwe batuye Kigali gusa ? Ndetse twumva ko n’abagizwe abamisitiri bagurizwa amafaranga yo kugura iyo myenda mishya ! Abaturage basanzwe se bo bazagurizwa nande ?
(8)Abaturage barindiwe umutekano : 1/10
Mu Rwanda imbere nta ntambara y’amasasu ihari nyamara inzego zishinzwe gucunga umutekano(Polisi, igisirikari, Inkeragutabara…) ntizisiba kurasa abaturage b’inzirakarengane ku manywa y’ihangu no kubahoza mu iterabwoba ridahuga.
Intambara z’urudaca Leta ihozamo ibihugu duturanye nazo amaherezo zizabyarira Abanyarwanda akarambaraye niba iyi politiki yo kwigira gashozantambara mu karere idahagaritswe .
Urubyiruko nirwo maboko y’igihugu rukaba n’amizero y’iterambere rizaramba. Iyo urubyiruko rwihebye ntiwavuga ko uri kubaka igihugu.
Mu Rwanda urubyiruko ruremerewe cyane n’iterabwoba, ubushomeri n’ubukene. Umugabane ungana na 85 % w’urubyiruko ntacyo Leta ya Kagame ikora ngo irufashe kwikura mu bukene no kwizera ejo hazaza hazima. Icyo Leta ya Kagame imariye urubyiruko ruyikeneyeho ibisubizo ni ukujya kubafungira ku karwa ka IWAWA ; kubashora mu ntambara zo mu bihugu duturanye zibatikiza umusubizo n’uzirokotse agasigara ari igisenzegeri kitazagira icyo cyimarira.
Umwanzuro
Leta ya Paul Kagame abaturage baramutse bayigiriye ubuntu bayiha amanota angana na 15 /100 , ubundi bakayisezerera bwangu . Leta nk’iyi ntabwo ikwiye guhabwa amahirwe yo gukomeza kugaraguza abaturage agati no kwivuga ibigwi itagira . Politiki z’ibipindi Abanyarwanda barazirambiwe. Niyo mpamvu hakenewe IMPINDUKA.
By’umwihariko Urubyiruko rw’u Rwanda rukwiye kwishakamo ubutwari, rugahagurukana impirita maze mu matora ataha ya Perezida wa Repubulika yo mu 2017 n’ay’Intumwa za rubanda yo mu 2018, rukihitiramo abayobozi bashya . Njyewe ndetse ndashishikariza abasore n’inkumi kuzitabira amatora ari benshi kandi bakitorera abakandida ba « Nouvelle Génération » kuko umushinga wacu « Kunga abenegihugu ngo dufatanye kwiyubakira u Rwanda moderne(Together to modernize Rwanda) », ukubiyemo ibisubizo bifatika kuri ziriya ngingo 10 zagaragajwe hejuru, ari nazo zubakirwaho iterambere rirambye ry’igihugu .
Mbifurije mwese guhorana ishema.
Padiri Thomas NAHIMANA,
Umukandida wa Opozisiyo mu matora ya Perezida wa Repubulika yo mu 2017.
Mu kwezi gushize, mbere gato ko ibiruhuko by’abanyehuri bitangira, hari uwahimbye ubutumwa bushekeje abuzengurutsa kuri izi mbuga nkoranyambaga. Yageragezaga gusobanurira abanyeshuri baje mu biruhuko bimwe mu byahindutse ubwo bari bahugiye ku masomo. Yarateruye ati:
“Dore ibyabaye mwaragiye ku mashuri: Mwagiye abasore (Derek na Olvis ) bakundana na ba Miss Teta & Vanessa ubu siko bikimeze. Mwagiye caguwa turi kuzamagana none ubu zizageza muri Vision 2020. Mwagiye Convention Center itaruzura none ubu yaruzuye ndetse yanakiriye aba President 31 mu nama ya AU Summit. Mwagiye muzi ko Knowless afite ubukwe, ubu itariki zaramenyekanye gusa buzatahwa nufite invitation nta muvumbyi wemewe. Mwagiye APR FC itajya itsindwa na Rayon ubugira kabiri none yabaye *4G*. Mwagiye muzi ko baca umugani mu Kinyarwanda ngo *”Active irahitinga daaa!!* ubu noneho baca uwundi ngo “Nta wita Umwana uwo yambariye ukuri”. Mwagiye Primus Guma Guma Superstar itaratangira none igikombe twamenye nyiracyo….”
Munyemerere nanjye nifashishe iyi nganzo mbabwire ibyahindutse hagati aha mu gihe mwari muhugiye muri byinshi binyuranye: “Mwagiye Ambassadeur Eugène Gasana agihagarariye u Rwanda muri Loni. Ngo umwambari w’umwana agenda nka shebuja, mwagiye agenza nka shebuja, agatuka amahanga y’ibihangange nka shebuja ngo mu rwego rwo kwihesha agaciro. Hagati aho ngo yaba yarashyekewe, ibyo kugenza nka shebuja abifata uko (au pied de la lettre), agenza nka we no mu byo atemerewe none dore bimukozeho. Ubu bamutumije i Kigali atinya kuhakandagira, na we bamusezerera ikitaraganya. Ngo yaba aryozwa icyaha gikomeye kijyanye no kubogora amata ya shebuja.
Mwasize Agnès Binagwaho avuna umuheha bakamwongera uwundi bimwe by’umwana uri iwabo. Ubu atangiye kwibagirana kimwe n’abandi bamubanjirije ku ibere. Mwasize Theos Badege yica agakiza muri CID. Ubu ikibazo kigezweho ni ukumenya niba ari we wavuyeho na CID bakajyana, cyangwa niba ari yo yarohamye na we ikamutwara. Mwasize Kagame afite telecomande ayoboza byose mu Rwanda: Guverinoma, Icyama, Ingabo, iperereza, mbese igihugu mu nzego zose. Hagati aha telecomande ye amabuye yarashaje ntiyabimenya. Hagati aho abiru b’Icyama, ba bandi yakoreshaga atubyinisha muzunga, bakoresheje indi bakajya bazapinga (zaping) bucece kugeza igihe Kagame atakimenya canal yerekana amashusho ndetse n’ubwoko bw’ayo mashusho. Nguko uko bamukinnye amayida, bamubeshya ko bagiye kuvugurura itegeko nshinga ngo akaziyamamaza ubuziraherezo. None no kwiyamamaza umwaka utaha bizamubera nk’inshoberamahanga.
1. Ibintu 2 twemeraga kuri FPR none ano mezi atandatu ya 2016 akaba amaze kubisenya.
Icya mbere mu kwemera kwanjye cyahungabanye, kandi nkanibaza no kubyabaye kuri benshi, ni isano iri hagati ya Kagame na FPR. Abatari bake, twitegereje inzira FPR yanyuzemo muri iyi myaka 22 iri ku butegetsi, twemeraga ko yasenyutse, cyangwa se isigaye yubatse kuri Kagame nk’inkingi ya mwamba. Mu yandi magambo byavugwaga ku mugaragaro ko Kagame ari we FPR. Icyo iyi myaka ibiri ya nyuma isize igikuye mu nzira.
Icya kabiri abatari bake twibwiraga ni uko FPR, nyuma yo kugenda ishyira ku ruhande abatari bake mu bigugu byayubatse, yari yaratakaje za ngufu yahoranye zo gupanga, kureba kure, kumenya aho inyungu zayo ziri no guhangana n’ibihe bihinduka. Iki na cyo iyi myaka ya nyuma irakinyomoje. FPR iracyafite abiru bareba kure, bapanga bagapangura, byaba na ngombwa na wa wundi Kagame wigize akari aha kajya he bakamwinjiza muri iyo operation yo gupanga no gupangura, mbese na we akabyinishwa muzunga yibwira ngo ni we uyoboye umudiho.
Gusa na none nta zirumba ngo zibure n’agahaza. Hari icyo twashidikanyaga cyangwa tukacyemera nta gihamya, none kibaye ukuri. Ni ukuba FPR ikora neza neza nk’ubwami bwa kera. Kimwe mu byaranze ubwami mu Rwanda, ni uburyo bwari bwubakitse gihanga. Umwami yafatwaga nk’igikingi cya byose, nyamara imipangu y’ukuri ya politiki yakorwaga n’abiru umwami akinjira muri iyo muzunga atazi na we iyo igana. Ni muri urwo rwego bamurambagirizaga abagore babyita ngo berejwe inzuzi, nyamara wakwitegereza ugasanga byarakorwaga ku munzani w’inyungu z’imiryango 5 ikomeye y’ibibanda, ni ukuvuga ya moko yabyaraga abamikazi. Umwami ntiyanagenaga uzamusimbura. Ashwi da. Kuko uyu musimbura akenshi yatangazwaga ku munsi wo gushyingura se. Bityo, abiru bavugaga ko iryo banga nyakwigendera yari yararibabikije, ndetse ko uwo musimbura yavukanye imbuto, nyamara ubu dufite gihamya nyinshi ko byari umupango. Mu by’ukuri uruhande rurushije izindi ingufu rwashyiragaho uwarwo nuko abiru bakabyita irage ry’umwami watanze.
Na Kagame ibye na FPR birangiye nk’iby’umwami n’abiru. FPR yiyubatse ku cyitegererezo cy’ubwami. Si ku busa FPR yavutse yitwa RANU, ni ukuvuga UNAR mu cyongereza. Iyo UNAR ni rya shyaka ryarwaniraga ubwami. Mu kwiyubaka rero, koko FPR yafashe zimwe mu ngeso nziza n’imbi z’ubwami. Imwe muri zo ni ubwiru. Ni ukugira abantu bitangiye kubaka ingengabitekerezo ya politiki, kubaka umurongo, guharanira guhora bawuhuza n’aho ibihe bigeze, gupanga no kureba kure ngo ikintu cyose cyatera ingaruka zikomeye bakibone mbere y’igihe bagishakire umuti inzira zikigendwa.
Ikindi FPR yakopeye ku bwami, ni umuco w’igitambo. Mu bwami icyari ngombwa ni uko système ikomeza. Ibisigaye bindi byatangwaho igitambo. Iyo byabaga ngombwa, umwami bamuvanaga mu nzira iyo babonaga abangamiye système. Umwamikazi na we bamunyweshaga amata bibaye ngombwa. Mbese buri wese yashoboraga kuba igitambo. Icy’ingenzi cyari ko système ikomeza. Na FPR ni uko. Uwo ari we wese ashobora kuba igitambo ngo système idahungabana. Ikibazo ni uko twajyaga twibeshya ko bireba abandi ukuyemo Kagame. Si byo, na Kagame birashyize bimugezeho.
2. Uko byagenze ibara umupfu.
Bijya gutangira, Kagame yadukanye kuvuga mu ndimi zose ko adakeneye mandat ya gatatu. Yarabivuze arabishimangira mu mpitagihe, mu ndagihe no mu nzagihe. Hagati aho muri FPR abiyumvagamo ko bamubera abasimbura batangiye kwishyira mu myanya. Ngabo ba Musoni, ngabo ba rugize rute n’ibindi. Ukuri ni uko Kagame yagira ngo abarebe. Ubwo abivuyemo nk’inopfu bategereze akazaza. Nyuma yaho gato, binyujijwe ku bamotsi babigize umwuga nka Musa Fazil Harerimana, hatangijwe inkubiri yo gusinya no gusaba ko Kagame ahabwa amahirwe yo kwiyamamaza ubuziraherezo. Ba bandi bari baragaragaje inyota yo kuba basimbura Kagame babonye ko yabagushije mu mutego batazikuramo, ubwo Kagame aba yinjije kimwe zeru. Hagati aho ibya Burundi na byo byari bitangiye gushyuha. Abiru muri FPR batangiye kubona ko Kagame agiye kubera système ikibazo : Gushaka gukomeza kwiyamamaza ubuziraherezo byamwogerera imbaraga ariko amahanga akabakuraho amaboko bityo FPR ikaba igiye mu mage.
Aha rero ni ho hatangiriye undi mukino. Ikibazo gikomeye cyari inzira yo kwigizayo Kagame. Inzira zari nyinshi. Iya coup d’Etat yarageragejwe ariko bigaragara bwangu ko itazashoboka. Ni bwo rero abiru bapanze iyo kumutsinda icya mpaga atazivanamo. Mu gihe abamotsi be baririmbaga ko natiyamamaza u Rwanda ruzubama, barabaretse, bakora umushinga wo kuvugurura itegeko nshinga rikamwemerera kuziyamamaza muri 2017 na nyuma yaho. Kagame n’ababyinnyi be baherutse iyo ngingo, ntibamenye uko abiru babigenje Itegeko Nshinga rishyashya rigasohoka rifungira Kagame inzira yari atezemo amizero. Ubu kugira ngo yiyamamaze byamusaba irindi vugurura, kandi naryo ryasiga rimukojeje isoni bidasanzwe mu maso y’amahanga !
3.Amayida hagati ya Kagame na FPR si ay’ubu, ava kure.
Si ubwa mbere Kagame na FPR bakina uyu mukino. Gusa kugeza ubu Kagame yari yaragiye awutsinda, none urugiye kera ruhinyuza intwari. Amaherezo awutsinzwe ubutazegura umutwe. No muri 2003 inama ya bureau politique yateranye kenshi ishaka umukandida. Inshuro eshatu zose hatowe utari Kagame, kandi abasirikari batariyumvishaga ukuntu umuntu w’umusivili yatwara Afandi uwo mwanya . Ni bwo rero inzego za gisirikari n’iperereza zahagurutse, abantu bakoranyirizwa kuri stade Nyamirambo igitaraganya, Kagame bamwimika bakomye amashyi (désignation par acclamation). Umuntu wese wasoma amategeko ya FPR biroroshye kubona ko ubwo buryo bwakoreshejwe nta hantu buteganyijwe. Kagame rero yari amaze kumenyera gutsinda ibitego none atsindiwe ku iyogi rya nyuma.
4.Abiru ba FPR bateye ibuye rimwe bica inyoni ebyiri.
Ku ruhande rumwe Kagame bamuvanye mu nzira nta nduru. Niyiyamamaza azaba yishyize mu mage, amahanga amwamaganire kure ko yishe itegeko, natsimbarara abe ataye ibaba noneho n’uwatekereza coup d’Etat bibe byagira inzira.
Hagati aho ibanga baba barikojeje Kayumba bati uwo mwari mufitanye amasinde ari mu marembera tangira inzira igaruka mu rugo igihe nikigera uzabe uri mu micungararo ya hafi. Yumva birakwiye, cyane ko système koko atigeze ayivuga nabi. Ba Rudasingwa bagotse bazenguruka isi bavuga ko Kagame na système yose byaboze bati mugiye kutugira injajwa. Ubwo hagati ya Kayumba na Rudasingwa ruba rurambikanye. Kagame avuye mu nzira…RNC ivuye mu nzira.
Harakabaho ubwiru n’abiru.
BIRACYAZA ….
Ubutaha tuzabagezaho uko umupango wakozwe n’amazina y’abawuri ku isonga.
Ndifuza gusaba Abanyarwanda basonzeye impinduka ko barekera aho kugendera ku mpuha n’amabwire ahubwo abazi gusoma no kwandika bagafata umwanya wo kwisomera ubwabo Itegekonshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 nk’uko ryavuguruwe mu Ukuboza 2015 rigasohoka mu Igazeti ya Leta, nomero idasanzwe yo kuwa 24 Ukuboza 2015. Si ukurisoma gusa ahubwo bagomba no guharanira kumva neza icyo rivuga.
By’umwihariko ndashaka kubwira Abanyarwanda bose cyane cyane abayoboke b’Umuryango wa FPR Inkotanyi, ko na nyuma ya Referendumu ififitse , Itegekonshinga ryavuguruwe mu Ukuboza 2015 ritemerera Nyakubahwa Paul Kagame, kuzongera kwiyamamariza kuba Perezida wa Repubulika nyuma ya manda ye ya kabiri izarangira mu mwaka utaha wa 2017. Ndabagira inama yo gushaka undi mukandida hakiri kare kugira ngo mutazatungurwa . Sinahisha ko ku ruhande rwa Opozisiyo natwe dufite amatsiko yo kumenya hakiri kare umukandida mushya wa FPR twiteguye guhangana na we mu matora yegereje.
1.Twibukiranye icyo Itegeko Nshinga riteganya
Hari ingingo ebyiri zitanga urumuri ruhagije kuri iki kibazo . Iy’ 101 n’iy’ 172.
Ingingo y’101 itarahindurwa yagira ga iti :
» Perezida wa Repubulika atorerwa manda y’imyaka irindwi(7). Ashobora kongera gutorwa incuro imwe. Nta na rimwe umuntu yemererwa gutorerwa manda zirenze 2 ku mwanya wa Perezida wa Repubulika”.
Nk’uko bigaragara, iyi ngingo yari yarashyizweho mu rwego rwo gukumira umuperezida w’umunyagitugu wagerageza kwigundiriza ku butegetsi bityo agahindura Repubulika nk’ingoma ya cyami. Gusa Perezida Paul Kagame n’abambari be bahisemo kwica amatwi maze bakoresha igitugu kidasanzwe kugira ngo iyi ngingo ikomeye ihindurwe bityo Paul Kagame abone icyanzu cyo kuzapfira ku butegetsi.
Ingingo y’101 yaje rero guhindurwa no kwemezwa na Referendumu itekinitse yo mu Ukuboza 2015.
Dore ibyo ingingo nshya y’101 iteganya :
« Perezida wa Repubulika atorerwa manda y’imyaka itanu (5). Ashobora kongera gutorerwa indi manda imwe ».
*Mu Cyongereza :The President of the Republic is elected for a five (5) year term of office. He or she may be re-elected once.
*Mu Gifaransa :Le Président de la République est élu pour un mandat de cinq (5) ans. Il peut être rééluune seule fois.
Nk’uko bigaragara ihindurwa ry’iyi ngingo ubwaryo ntaho ryemerera Perezida Kagame nk’ »ucyuye igihe » kongera kwiyamamaza! Ahubwo icyongeye gushimangirwa ni uko nta Perezida wa Repubulika y’u Rwanda uzemererwa kurenza manda ebyiri. Ikindi ni uko imyaka ya manda ivuye kuri irindwi igashyirwa kuri itanu kugira ngo Perezida wa Repubulika atazongera kurambirana ku butegetsi. Iri ni ivugurwa ryiza cyane kandi rifite ishingiro.
2.Abanditse ingingo y’172 nta mahirwe bashatse guha Perezida Kagame yo kuzongera kwiyamamaza !
Benshi bibwiraga ko Itegekonshinga ryavuguruwe kugira ngo ryemeze ikintu gisa n’irengayobora (Exception) ry’uko Perezida Kagame yakwemererwa kwiyamamariza manda ya gatatu mu mwaka w’2017. Nanone ariko abifuzaga iryo vugururwa nta mpamvu zumvikana bagaragaje uretse kuvuga ngo Kagame niwe wenyine ushoboye kuyobora u Rwanda. Icyabateraga gutanga iyo mpamvu ya nyirarureshwa twese turakizi, ni iterabwoba n’igitugu bashyizweho ! Igishimishije rero ni uko mu kwandika bwa nyuma (version finale) ingingo y’172 hashatswe uburyo bwa gihanga bwo gupfunyikira Paul Kagame ikibiribiri, mu mvugo y’abanyamategeko : uburenganzira yifuzaga barabumwima !
Ngaho nawe isomere witonze, wirebere uko Paul Kagame, nka Perezida ucyuye igihe, yimwa n’iri tegeko ububasha bwo kuzongera kwiyamamaza.
Igika cya mbere : « Perezida wa Repubulika uri ku buyobozi mu gihe iri Tegeko Nshinga rivuguruye ritangira gukurikizwa akomeza manda yatorewe….
Ni ukuvuga manda yatorewe mu 2010 ikaba izarangira mu 2017. Bisobanuye ko iyi ngingo izi neza ko Paul Kagame atari mushya, ahubwo ari Perezida ucyuye igihe, urimo gusoza manda ye ya kabiri .
Igika cya kabiri : « Hatabangamiwe ibiteganywa mu ngingo ya 101 y’iri Tegeko Nshinga, hitawe ku busabe bw’Abanyarwanda bwabaye mbere y’uko iri Tegeko Nshinga rivuguruye ritangira gukurikizwa, bushingiye ku bibazo byihariye u Rwanda rwasigiwe n’amateka mabi rwanyuzemo n’inzira igihugu cyafashe yo kuyivanamo, ibimaze kugerwaho no kubaka umusingi w’iterambere rirambye; hashyizwehomanda imwe y’imyaka irindwi (7) ikurikira isozwa rya manda ivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo……
Aha ntabwo itegeko rivuga ngo « tugabiye Paul Kagame manda y’imyaka irindwi y’ubuntu kuko ari umuntu w’akataraboneka « ! Oya, siko rivuga. Rigennye gusa ko kubera ibibazo bishingiye ku mateka, Perezida uzakurikiraho azakenera igihe kingana n’imyaka irindwi kugira ngo abishakire ibisubizo bityo habone gutangira manda z’imyaka itanu (quinquenat) nk’uko biteganywa n’ingingo nshya y’101. Ni ukuvuga ko umukandida wese uzatsinda amatora mu 2017 azaba atorewe manda y’imyaka irindwi. Abaturage nibatugirira icyizere tuzaba dutorewe imyaka irindwi .
Abakwiza impuha ko nta matora azabaho mu 2017 barishuka ! Manda y’Umukuru w’igihugu itandukanye cyane na manda ya Guverineri cyangwa Ambasaderi bajyaho bahawe ibaruwa ya nominasiyo kandi bagakurwaho n’ibaruwa y’uwabashyizeho (Revocation) . Manda ya Perezida wa Repubulika iratorerwa, buri gihe !
Naho abakomeje guteza urujijo ngo mu 2017 nta matora azabaho ahubwo hazashyirwaho Leta y’ « Inzibacyuho » babiterwa no kwitiranya ibidasa . Kuba iyi ngingo y’172 yanditse mu GICE bita « Ingingo zisoza n’iz’inzibacyuho « ( gikubiyemo ingingo zigena ibizakorwa mbere no mu gihe cyo gutangira gukurikiza itegeko rishya) ntawe bikwiye kujijisha; ntaho bihuriye na ya Guverinoma y’Inzibacyuho yateganywaga n’amasezerano ya Arusha!
Igika cya gatatu: « Ibiteganywa mu ngingo ya 101 y’ iri Tegeko Nshinga bitangira gukurikizwa nyuma ya manda y’imyaka irindwi (7) ivugwa mu gika cya kabiri (2) cy’iyi ngingo ».
Aha ni uburyo bwo gusubiramo ko Manda z’imyaka itanu (quinquenat) zizatangira gukurikizwa mu mwaka wa 2024. Perezida uzatorwa icyo gihe (2024)azaba atorewe imyaka itanu , akazaba kandi adashobora gutorwa incuro zirenze ebyiri.
Ku batumva neza ikinyarwanda byaba byiza basomye uko iyi ngingo yanditse mu rurimi rw’Icyongereza ndetse no mu Gifaransa , ntaho rwose iha Paul Kagame uburenganzira bwo kwiyamamariza manda ya gatatu :
*Mu Cyongereza : »
« The President of the Republic in office at the time this revised Constitution comes into force continues to serve the term of office for which he was elected. Without prejudice to Article 101 of this Constitution, considering the petitions submitted by Rwandans that preceded the coming into force of this revised Constitution, which were informed by the particular challenges of Rwanda’s tragic history and the choice made to overcome them, the progress so far achieved and the desire to lay a firm foundation for sustainable development, a seven (7) year Presidential term of office is established and shall follow the completion of the term of office referred to in Paragraph one of this Article. The provisions of Article 101 of this Constitution shall be applicable after the expiry of a seven (7) year term referred to in Paragraph 2 of this Article « .
*Mu Gifaransa :
« Le Président de la République en exercice lors de l’entrée en vigueur de la présente Constitution continue à exercer le mandat pour lequel il a été élu.
Sans préjudice des dispositions de l’article 101 de la présente Constitution, compte tenu des pétitions présentées par le Peuple rwandais avant l’entrée en vigueur de la présente Constitution révisée, basées sur des défis sans précédent résultant du passé tragique qu’ a connu le Rwanda et la voie choisie pour les surmonter, les progrès déjà réalisés et le désir de poser une fondation solide pour le développement durable, un mandat Présidentiel de sept (7) ans est établi et prend effet à l’expiration du mandat visé à l’alinéa premier du présent article. Les dispositions de l’article 101 de la présente Constitution prennent effet après l’expiration du mandat de sept (7) ans visé à l’alinéa 2 du présent article ».
3.Hirya y’ibigaragara
Iyi ngingo y’172 yavuzweho menshi, ndetse bamwe bagashaka kuyivugisha ibyo itavuga . Icy’ukuri ni uko irondogora bitari ngombwa . Ariko icy’ingenzi ni uko isoza itemereye Perezida ucyuye igihe ariwe Paul Kagame kongera kwiyamamaza. Uretse kumwemerera gukomeza no gusoza manda yatorewe mu 2010, igishya iyi ngingo igena ni uko mbere yo gutangiza manda zimara imyaka itanu(quinquenat) ziteganywa n’ingingo y’101 ivuguruye, hazabaho manda imwe y’imyaka irindwi (septenat) izatangira mu mwaka wa 2017. Bishatse kuvuga ko mu matora ya Perezida wa Repubulika ataha, tuziyamamariza manda y’imyaka irindwi.
Nanone ariko iyi ngingo y’172 n’ubwo yibutsa ibikorwa ngo by’agatangaza byagezweho, ntaho igena ko Perezida ucyuye igihe (Paul Kagame) ahawe ububasha busesuye bwo kuziyamamariza iriya manda y’imyaka irindwi.
Nibyumvikane neza rero ko Perezida Paul Kagame naramuka abaye umukandida mu mwaka w’2017 azaba ari Umukandida utemewe n’Itegekonshinga(Candidat anti-constitutionnel) . Abagomba kubimenya barangije kubitera imboni. Abatabizi bo bakicwa no kutabimenya!
N’aya mahanga asanzwe atera inkunga u Rwanda nayo yarangije kubyumva, ategereje gusa igihe gikwiye ngo akoze isoni abibwira ko bashobora kwikorera ibyo bashatse byose batitaye ku mategeko y’ibihugu byabo , amahame n’amasezerano mpuzamahanga Leta zabo zashyizeho umukono.
UMWANZURO
Biratangaje ukuntu benshi mu Banyarwanda bemera buhumyi impuha zakwirakwijwe mu bitangazamakuru, bakibagirwa kujya kureba icyo itegeko ryasohotse rivuga ! Hariho bamwe bishuka ko ibyo bari basomye mu mushingaw’itegeko aribyo biri mu itegeko ryasinywe rigatangazwa mu Igazeti ya Leta yo kuwa 24 Ukuboza 2015! Naho abenshi mu babonye akarindi kabanjirije ivugururwa ry’Itegekonshinga ryo mu kuboza 2015, bo bakomeje kwibwira ko byarangiye, ko Paul Kagame yemerewe kuzaba umwami w’u Rwanda ubuziraherezo! Siko bimeze, Itegekonshinga ryatowe ryagize impfabusa ya makinamico yose tweretswe yo kwikorera ibiseke bijyanwa mu Nteko!
Nizeye ko Perezida wa Repubulika we nibura azi neza ikiri mu ngingo y’101 n’iy’172 y’Itegekonshinga. Niba yararisinye atararisoma , yihutire kubikora kandi ntatungurwe no gusanga ritamuha uburenganzira yifuzaga!
Hagati aho rero tubaye twifurije Paul Kagame kwitegura neza ubuzima bushya agiye kwinjiramo nyuma yo kuba yarakoreye igihugu nka Visi-Perezida na Perezida wa Repubulika imyaka isaga 23 ! Mu by’ukuri aramutse ashaka kongera kwiyamamaza mu mwaka w’2017, nta yindi nzira asigaranye uretse kongera guhindura Itegekonshinga akongeramo ingingo imwemerera kwiyamamaza , akongera agakoresha indi Referendumu itekenitse, akongera agaterera rubanda ku munigo kugira ngo ibyemeze ! Gusa ndabona igihe gisa n’icyamushiranye…..
Amahirwe angana ku bana bose b’u Rwanda,
Padiri Thomas Nahimana, Umuyobozi w’Ishyaka ISHEMA
Umukandida wa Opozisiyo mu matora ya Perezida wa Repubulika yo mu 2017